ⓘ Ёс зүй ойлголт нь эртний грекийн Ethos буюу хамтран амьдрах, оршин амьдрах газар гэдэг утгатайгаар илэрхийлэгддэг байсан. Хожим нь хөгжлийн явцад”ёс заншил, сэт ..

Хэвлэл мэдээллийн зөвлөл

Монголын Хэвлэл Мэдээллийн Зөвлөл нь 2015 онд байгуулагдсан нийгэмд үйлчлэх төрийн бус байгууллага юм. МХМЗ-ийн хороод нь хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн зарчим, сэтгүүлчийн мэргэжлийн хэм хэмжээг сахиулах замаар сэтгүүл зүйн салбарт ёс зүйг төлөвшүүлэх үндсэн чиг үүрэгтэй. Ингэснээр сэтгүүл зүйн салбарын үйл ажиллагааг "ёс зүйгүй" гэж хатуу шүүж, маргаж мэтгэдэг асуудлыг мэргэжлийн өндөр түвшинд хянан шийдвэрлэх, сэтгүүл зүйн бүтээлтэй холбоотой гомдол хүлээн авч барагдуулж байна.

Анджэй Дуда

А́нджэй Себа́стьян Ду́да - Польшийн улс төрийн зүтгэлтэн. 2015 оны 5 дугаар сарын 24-нд Бүгд Найрамдах Польш Улсын 6 дахь Ерөнхийлөгчөөр сонгогдож 2015 оны 8 дугаар сарын 6-нд албан ёсоор тангараг өргөж үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн." Эрх зүй, шударга ёс” намын гишүүн.

Эмиль Дюркгейм

Давид Эмиль Дюркгейм - францын философич, социологич, францын социологийн сургуулийг үүсгэн байгуулагч, социологийг бие даасан шинжлэх ухаан болгон үндэслэгчдийн нэг. Социологийн шинжлэх ухааныг статустай болж бүрэлдэн хөгжих, түүний дотоод гадаад байгуулагажих үйл явцад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн сэтгэгчдийн нэг бол Францын эрдэмтэн Эмиль Дюрхэйм билээ. Тэрбээр шинэ тутам үүсэн бүрэлдэж байсан энэ социаль шинжлэх ухааны онол-арга зүйн асуудлыг төдийгүй амиа хорлолт аноми байдал болон хөдөлмөрийн хуваарь зэрэг социаль үзэгдлүүдийг судалж социологийн эмпирик судалгааны анхан шатыг тавьж өгсөн ...

Баримтат гэрэл зураг

Баримтат гэрэл зураг нь ихэнхдээ өдөр тутмын амьдрал, түүхэн үйл явдал болон түүхтэй холбоотой энэ хоёр асуудал хоёулаа чухал ач холбогдолтой бөгөөд хүрээлэн буй орчин, он цагийн үйл явдлуудыг авдаг гэрэл зургийн нэлээд алдартай хэлбэр юм. Баримтат гэрэл зургийг ерөнхийдөө л мэргэжлийн гэрэл зурагчид, бодит амьдралын сурвалжилга болгож авах бөгөөд эрдэм шинжилгээ судалгаа эсвэл уран бүтээлч, сонирхогчид ч авах нь бий.

2020 оны Улсын Их Хурлын сонгууль

2019 оны 12 сарын 20-нд батлагдсан Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн дагуу, нэг танхимт парламент болох УИХ-ын 76 гишүүнийг томсгосон тойрог бүхий мажоритар системээр сонгохоор заажээ. Монгол Улсын 21 аймаг, нийслэлийн 9 дүүргийг тус бүр 2-4 мандат бүхий 29 тойрогт хуваасан. Гадаадад оршин суугаа, сонгуулийн насны 150 мянга гаруй иргэдэд мөн л сонгох эрх олгогдсонгүй.

Монгол ардын уртын дуу

Монгол ардын уртын дуу бол монгол ардын дууны сонгодог хэлбэр даруй мөн бөгөөд дэлхий дахинд ардын дууны шинж төлөвтэй харьцуулан үзэхэд нэн өвөрмөц, гайхам сонин, чухам Монголын урлал юм. Уртын дуу гэгч уудам тэнэгэр сайхан нугалаатай, уянга төгөлдөр олон янзын гоёмсог эгшиг чимэгтэй, хүний сэтгэлийг хөдөлгөн догдлуулам хөгжүүн бадрангуй сайхан аялгуу нь оргилон дээшилж, нарийсан нарийссаар "шуранхайлах", тэгснээ аргилан доошилж бүдүүсэн бүдүүсэхдээ зүйл зүйлийн хачин хөөрхөн нугалаа хугалаа, хоолой амьсгалын цохилт хийж, хүнгэнэн "шигших" зэргээр нэн өргөн цараатай, сонсож ханашгүй эгшиг ...

                                     

ⓘ Ёс зүй

Ёс зүй ойлголт нь эртний грекийн Ethos буюу хамтран амьдрах, оршин амьдрах газар гэдэг утгатайгаар илэрхийлэгддэг байсан. Хожим нь хөгжлийн явцад”ёс заншил, сэтгэлгээний хэв маяг, хүн чанар” гэсэн агуулгатай болж, тэдгээрийн шинж чанарыг илэрхийлэх болсон. Аристотель хүний зан төлөвийн өвөрмөц шинжийг илэрхийлэхийн тулд" Этос” гэх ойлголтыг анх хэрэглэсэн. Үүгээрээ тэрээр сайн үйл болох эр зориг, шударга байдал зэрэг хүний сайн чанарыг тэмдэглэж, түүнийгээ дианоэтик болон оюун ухааны сайн үйлээс ялгаатай авч үзсэн Үүнээс үүдэхэд ёс зүй гэдэг нь хүний сайн сайхан үйлийг хэлнэ гэж ойлгож болно. Этика буюу ёс зүй хэмээх ойлголтын түүх нь эртний Римээс үндэслэлтэй гэж бас үздэг. Римчүүд Этос гэсэн үгнээс Мораль гэх ойлголтыг гаргаж авсан. Өөрөөр хэлбэл 2 өөр үг боловч нэг ижил утга санааг илэрхийлдэг байж. Харин яваандаа Этика нь Ёс зүй, Мораль нь Ёс суртахуун гэх ойлголтуудыг тус тусдаа илэрхийлэх болсон. Ийнхүү харахад Этика буюу ёс зүй нь тусдаа бие даасан салбар шинжлэх ухаан болон хөгжиж, харин Мораль буюу ёс суртахуун нь түүний нэгэн судлагдахууун болсон гэж ойлгоно. Эндээс ёс зүй бол ёс суртахууны тухай шинжлэх ухаан юм гэсэн дүгнэлтийг гаргаж болно. Ёс зүй нь хувь хүний ёс суртахуунлаг шинж чанарын буюу сайн чанаруудын нийлбэр цогцыг нөгөө талаас хүмүүсийн хоорондын харилцааны хэм хэмжээний нийлбэр цогцыг хамран судалдаг шинжлэх ухаан юм.

                                     

1. Түүхэн хөгжил

Үүнд:

1 Эртний үе Ёс зүй - сайн сайхан үйлийн тухай сургаал. 2 Дундад зууны үе Шашны номлол ноёлж байсан. Ёс суртахууны үндэс нь бурхан. Бурхан хүнд ёс суртахууны үндсийг хайрлана. 3 Шинэ үе ёс суртахууны тэнгэрийн гаралын тухай санааг үгүйсгэж, түүнийг хүмүүсийн бодит харилцаагаар нөхцөлдсөн зүйл хэмээн үзэж байв. 4 Орчин үе" Биеэ авч явах тухай сургааль” гэдгээс халих болсон. /Олон шинэ урсгалууд/

Ёс зүйн шинжлэх ухаан нь улс үндэстэний хувьд ялгаатай байх нь бий. Монголчуудийн хувьд ёс зүй буюу ёс суртахуун бол хүн нийгэмд хэрхэн биеэ авч явах, юуг яаж хийх бичигдээгүй дүрэм, журам юм. Ёс суртахууны үндсэн дөрвөн зарчим байдаг. Эдгээр нь: 1. Бусдыг үл хорлон буяныг үйлдэх 2. Бусдад хүч үл хэрэглэн эвийг хичээх 3. Yл бузарлан сэтгэлийг ариусгах 4. Аливаад үл булхайдан шударгыг эрхэмлэх юм. Өвөг дээдэс маань буян хурааж, нүгэл хийхгүй амьдрахыг чухалчилдаг байжээ. Одоо болон ирээдүйд сайн үр дагавартай ажил үйлийг буян хэмээх бөгөөд одоо болон ирээдүйд хорлолтой бол нүгэл гэнэ. Буянтай сайн үйл нь хүний сэтгэлийг ариусгаж, зовлон зүдүүрээс салгаж, ирээдүйд дэлгэрэх сайн үйлийн эхлэл байдаг. Хүч хэрэглэх нь аюул гамшгийг дагуулж, өшөө хорсолыг өдөөдөг. Цаашлаад энэ нь урт удаан хугацааны тэмцэлд хүргэх бөгөөд үр дүнд нь их хэмжээний гарз хохирол гарч, ирээдүйд сөрөг муу үр дагавар ихтэй байдаг. Эвийг хичээх нь хүний ухаан, сайн сайханд итгэх итгэл юм. Хорон санаа, өш хонзон, шунал, худал хуурмаг нь сэтгэлийг бузарладаг. Хүний сэтгэл бузартахад хүн хүнлэг байх мөс, чанараа алдаж адгуусан шинж рүүгээ ойртдог. Иймээс сэтгэлийг бузарлах аливаа үйлээс хол байж санаа, сэтгэлээ ариусгахыг хичээх нь хүн шиг хүн болоход тустай үйл юм. Булхайдаж, шударгыг үл эрхэмлэх нь худал, хуурмагийн замд хүнийг уруу татах бөгөөд энэ нь тухайн хүний сэтгэлийг бузарлаж, хийсэн үйл нь бусдад гай хорлол болдог тул ёс суртахуунд үүнийг цээрлэдэг байна. Иймээс ч ард түмэн маань" Yнэнээр явбал үхэр тэргээр туулайг гүйцнэ” гэж сургамжилсаар иржээ.

                                     

1.1. Түүхэн хөгжил Орчин үеийн ёс зүйн ойлголт

18 дугаар зууны Пруссын философич Иммануил Кант шинжлэх ухааныг өөрийнхөө протестант хүмүүжлийн зан суртахууны хатуу шаардлагын зарчимтай зохицуулж,зан суртахууны үндсэн зарчмуудыг учир зүйн хувьд үндэслэхийг оролдсон. Философичид ёс зүйн тухай ярихдаа үнэн хэрэгтээ бие биенээсээ огт ондоо гурван асуудлыг гаргаж тавьдаг. Энэ нь:

  • Би өөрийнхөө зан суртахууны зарчмыг үнэн зөв гэдэгт хэрхэн итгэж үнэмших ёстой вэ?
  • Хэрхэн сайн сайхан амьдарч болох вэ?
  • Зан суртахууны үүднээс үзэхэд их хүнд хэцүү асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэж болох вэ?

Кант ямар ч нөхцөлд бүх хүний хувьд туйлын бүрэн зөв зарчим болох Категорик императив гэж нэрлэгдсэн зан суртахууны зарчмыг гаргаж хэрэглэсэн. Харин ийм түгээмэл үйлчилдэг зарчим байна гэдгийг ёс зүйн релятивизм болон ёс зүйн скепицизм хоёр үгүйсгэдэг. Хүнд хэцүү тохиолдлыг шийдвэрлэхийн тулд утилитаризмын төлөөлөгчид болох Иеремия Бентам, Жон Стюарт Милль нар хамгийн их олон хүмүүст хамгийн Их Аз Жаргал өгөх зарчмыг гаргаж ирсэн. Утилитаризм бол зан суртахууны ба орчин үеийн философийн хамгийн их маргаантай онолын нэг мөн юм.

Платоноос эхлээд Карл Маркс хүртэлх олон философичид сайн сайхан амьдралын үзэл баримтлалын үндэс болгож хувь хүний эрүүл хөгжлийн онолыг боловсруулж байсан. Эдгээр философичдын гол үзэл санаа бол жинхэнэ сайн сайхан амьдралд хүрэх зам нь хүний дотоодод сайн зохион байгуулагдсан, эрүүл саруул сэтгэцийг бүрдүүлэх явдал байв. Энэ үзэл санаануудыг өнөөдөр ч гэсэн философич, сэтгэл зүйчид судалсаар байна

                                     

2. Хавсарга ёс зүй

Хавсарга ёс зүй нь бодгаль хүн, бичил бүлэг зэрэг хүн амын аж төрөх ёс, үйл ажиллагаа, эрүүл мэнд, зарим нөхцөлд амь нас гэх зэрэгт холбогдсон өвөрмөц эрх ашгийг шууд авч үздэг. Тэрхүү асуудлыг яаж шийдвэрлэх нь хүн ам, улс орон, хүн төрөлхтөн зэрэг холбогдох өргөн нийтлэгийн ёс суртахууны үнэлэмж, ёс суртахууны хэм хэмжээнүүдийг хөнддөг, тийм асуудлуудыг судалдаг салбар ёс зүйг хавсарга ёс зүй гэдэг.

Хавсарга ёс зүйг:

  • Мэргэжлийн ёс зүй
  • Гэр бүлийн ёс зүй
  • Харилцааны ёс зүй гэх мэтээр ангилдаг.
  • Шашны ёс зүй

Мэргэжлийн ёс зүйд дараах мэргэжлүүдийн ёс зүй нийгмийн өмнө чухал байр суурь эзэлдэг. Үүнд:

  • Сурган хүмүүжүүлэх ёс зүй
  • Төрийн албан хаагчийн ёс зүй
  • Анагаахын ёс зүй
  • Урлагийн ёс зүй
  • Сэтгүүлчийн ёс зүй
                                     
  • Сэтгүүлчийн ёс зүй стандарт гэдэг нь сэтгүүлчдэд хамааралтай ёс зүйн зарчим, сайн туршлагыг агуулж байдаг. Хэвлэл мэдээллийн ёс зүйн нэг хэсэг болсон
  • зорилго, учир утгыг тайлбарласан оршил хэсэгтэй 10 заалттай юм. Сэтгүүлчийн ёс зүй хэдий чинээ өндөр байна, сэтгүүлч болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, хэвлэл
  • Зүй Ёс нам нь Монголын Улсын Дээд шүүхэд бүртгэлтэй улс төрийн 36 намын нэг, улс төрийн Төв үзэлтэй нам. Зүй Ёс нам нь 2019 оны 6 сарын 8 ний өдөр үүсгэн
  • хоорондын үйл ажиллагаа юм. Ёс суртахууны журам бол ёс суртахууны систем жишээ нь: гүн ухаан, шашин шүтлэг, соёл г.м ба ёс суртахууны журмын доторх ямар
  • Бентам 1748 - 1835 боловсруулж, шинжлэх ухаанд оруулжээ. Тэр хувь хүний ёс зүй ба хууль зүйн урлаг ямагт хамт оршдог гэж тэмдэглээд деонтологийн гол
  • нийгэмд бодитой оршдог сэтгүүл зүй юм. Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй нь эрх мэдэл бүхий хувь хүн, байгууллагын хууль бус, ёс суртахуунгүй үйл ажиллагаа, нийтээр
  • ерөнхий арга зүйд эдийн засаг, улс төр, удирдлагын ухааны онол, хууль, эрх зүй ёс зүй шашин судлал зэрэг нийгмийн шинжлэх ухааны мэдлэг багтдаг. Сэтгүүлч
  • баримтыг нягталж, олон талын эх сурвалжтай мэдээлдэг сэтгүүл зүй юм. Сэтгүүл зүй Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй Гэрэл зургийн сэтгүүл зүй Радио сэтгүүл зүй
  • бишрэл, ёс суртахуунуудыг хэлнэ. Энэ нь дотроо ертөнцийг үзэх үзэл, соёл болон итгэлийн системийг агуулж өөрийн гэсэн ёс зүй түүнээс үүдсэн ёс суртахууны
  • Спортын сэтгүүл зүй гэдэг биеийн тамир спортын сэдэвт болон спортын үйл ажиллагаа, тэмцээн уралдааны тухай бичиж, нийтэлдэг сэтгүүл зүйг хэлнэ. Спортын
  • Сурган хүмүүжүүлэх ухаан Хэл шинжлэл Нийгэм судлал Улс төр судлал Түүх Сэтгэл зүй Соёл судлал Газар зүй Хүн судлал Орон нутаг судлал Угсаатны зүй Ёс зүй
  • ажиллах Сонин сэтгүүл, сайтын ёс зүйн хороо Радио, телевизийн ёс зүйн хороо Хэвлэл мэдээллийн зөвлөлийн гишүүдийн ёс зүй МХМЗ нь 2015 оны зургаадугаар
  • бичих зүй нийцсэн тул хэн хүний дур зоргоороо бичиж болдог хэмээн үзвээс эндүүрэл болох. Эрхбиш монгол эх хэлнийхээ жам ёс зүй тогтлоос бичихүйн ёс нь урган